Aktywna turystyka: wycieczki autokarem i pieszo

Wycieczki autokarowo – piesze, to najczęściej wybiera forma zwiedzania. Możliwe jest zarówno zwiększenie/zmniejszenie odcinków pieszych jak i dodanie kolejnych punktów . W trakcie przejazdu można z okien autokaru podziwiać krajobrazy i posłuchać opowieści przewodnika. Taki sposób przemieszczania się urozmaica zwiedzanie i daje możliwość w krótkim czasie poznania kilku atrakcji.

Województwo świętokrzyskie można poznawać na wiele sposobów. Jednym z najwygodniejszych i najszybszych jest podróż samochodem. Specjalnie dla tego rodzaju turystów przedstawiam poniżej przykładowe trasy.  Każda z tras może być zwiedzana oddzielnie, ale także poszczególne różnorodne elementy w dowolny sposób łączone ze sobą.

Trasa 1:
Jędrzejów – Tokarnia – Chęciny – Jaskinia „Raj” – Kielce – Michniów – Skarżysko-Kamienna

Długość: około 100km

1. Muzeum im. Przypkowskich, jedyne w Polsce i jedno z nielicznych na świecie muzeum zegarów słonecznych; Opactwo Cystersów założone w 1141 roku jako pierwsze w Polsce. W Jędrzejowie jest początkowa stacja Ciuchci Expres Ponidzie, wąskotorowej, zabytkowej kolejki. Jej trasa wiedzie poprzez malownicze tereny Ponidzia.

2. Park Etnograficzny Muzeum Wsi Kieleckiej. Tutaj turysta przeniesie się w czasie. Zabytkowy kościół, plebania, wiejskie chaty, dwór, a wszystko z pełnym wyposażeniem wnętrz stanowi o wyjątkowości tego skansenu

3. Jaskinia Raj. Odkryta w 1964 roku z bardzo bogatą szatą naciekową, w niektórych miejscach na metrze kwadratowym można doliczyć się do 200 sztuk stalaktytów. Przewodnicy niektóre stalagmity porównują do postaci zwierzęcych czy motywów roślinnych. Jaskinia odwiedzana jest przez tłumy turystów, dlatego warto wcześniej zarezerwować bilet.

4. Kielce. Muzeum Narodowe w dawnym pałacu biskupów krakowskich z XVII wieku. Muzeum Zabawek i Zabawy, w którym zgromadzono zabawki z całego świata. Kościół katedralny, który w 1971 roku, w 800-lecie swego istnienia, uzyskał tytuł bazyliki mniejszej. Dworek Laszczyków, jedyny drewniany XVIII-wieczny dwór w Kielcach, w którym organizowane są wystawy czasowe Muzeum Wsi Kieleckiej. Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego z zainscenizowaną klasą z lat młodości pisarza.

5. Muzeum Martyrologii Wsi Polskiej w miejscowości, która została spacyfikowana w czasie II wojny światowej. Docelowo mają znaleźć się tutaj krzyże upamiętniające wszystkie (ponad 700) spacyfikowanych miejscowości. Dziś można tam zobaczyć wystawę historyczną i kontemplować przed pomnikiem "Piety Michniowskiej". Wkrótce placówka diametralnie zmieni swoje oblicze.

Trasa 2 Śladami Zabytków Techniki:
Stara Kuźnica - Końskie - Maleniec - Sielpia Wielka - Bobrza - Samsonów - Skarżysko - Kamienna - Starachowice - Brody - Nietulisko

Długość: około 150km

Takiego nagromadzenia zabytków techniki próżno szukać w innym zakątku Polski. Są one pozostałością Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, większość zachowana w bardzo dobrym stanie. Trasa staje się coraz popularniejszy wśród turystów, którzy są zwolennikami turystyki tematycznej, pozwalającej na zdobycie wyczerpujących informacji z określonej dziedziny.

1. Stara Kuźnica. Nad rzeką Młynkowską znajduje się jedyna w Polsce, zachowana w pierwotnej postaci, kuźnia mechaniczna z miechami i młotem napędzanym przez koło wodne. Młot naciskowy z początku XIX wieku należy do typu, jaki został sprowadzony do Polski na przełomie XVII i XVIII wieku, ogromny, uderzający blisko 60 razy na minutę w olbrzymie kowadło - robi piorunujące wrażenie. Tuż przy drewnianym budynku kuźnicy zlokalizowane jest urządzenie spiętrzające wodę i wprawiające w ruch młot i miechy.

2. Sielpia Wielka. - to nie tylko miejscowość wypoczynkowa położona na rzeką Czarną Konecką i spiętrzonym na niej 60 - hektarowym zalewem, ale to także punkt na szlaku zabytków techniki, efektowny i merytorycznie wartościowy.  W XIX wieku znana była z zupełnie innych funkcji, działał tutaj jeden z największych zakładów przemysłowych Zagłębia Staropolskiego.10 marca 1943 roku uznany został za zabytek sztuki inżynierskiej, był pierwszym w Polsce prawnie chronionym zabytkiem techniki. Obecnie w dawnych budynkach walcowni i pudlingarni mieści się Muzeum Zagłębia Staroplskiego, w którym zobaczyć można imponujących rozmiarów metalowe koło napędowe oraz wiele unikatowych maszyn. Ponadto zachowały się: dawne osiedle fabryczne, hale produkcyjne i efektowne ujęcie wody - groble, upusty, kanały.

3. Maleniec. Zabytkowy Zakład Hutniczy, którego początki sięgają XVIII wieku.

4. Bobrza. To właśnie tutaj w 1598 roku zbudowano pierwszy na ziemiach polskich Wielki Piec, w 1824 roku rozpoczęto budowę Zakładu Wielkopiecowego, wzniesiono wówczas potężne mury oporowe, które zadziwiały rozmiarami. Wymiary to -  500 m długości, 5 m szerokości, a miejscami dochodziły do 15 m wysokości. Dalszą rozbudowę zakładu przerwała powódź i wybuch powstania listopadowego. Obecnie można podziwiać skromne pozostałości Zakładu Wielkopiecowego. Istnieje koncepcja zagospodarowania turystycznego tego terenu, mają się tam znaleźć nie tylko tereny rekreacyjne, ale także muzeum zakładu.

4. Samsonów. Historia produkcji żelaza rozpoczyna się tutaj w drugiej połowie XVI wieku, później zakład był wielokrotnie przebudowywany przez kolejnych właścicieli, produkowano tu armaty, kule i białą broń. Do dziś podziwiać można ruiny Zakładu Wielkopiecowego czyli "Huty Józefa". Została ona wybudowana w latach 1818-1823 dzięki zabiegom Stanisława Staszica. Na ówczesne czasy bardzo nowoczesna huta była w stanie wyprodukować 800 ton surówki rocznie. Wszystko zniweczył jednak pożar w 1866 roku. Obecnie oglądamy w części centralnej Wielki Piec, nad którym góruje wieża gichtociągowa, z której zasypywano wsad.

6. Skarżysko – Kamienna. Pozostałości zakładu przemysłowego z pierwszej połowy XIX wieku. W budynku zawiadowcy dawnej huty „Rejów” mieści się obecnie Muzeum im. Orła Białego. Najbardziej imponująco prezentuje się duża, plenerowa wystawa militariów.

7. Starachowice. Muzeum Przyrody i Techniki Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Zakładzie Wielkopiecowym z 1899 roku. To placówka wyjątkowa pod względem różnorodności zbiorów, jednak jej najcenniejszym elementem jest Zespół Wielkopiecowy z pierwszej połowy XIX wieku. Jest to jednocześnie najlepiej zachowany kompleks zakładów hutnictwa żelaza w Europie. Obecnie podczas przygotowania do gruntownej rewitalizacji. Na pozostałą część ekspozycji muzealnej składają się między innymi: zabytki techniki samochodowej i zbrojeniowej Zakładów Starachowickich ( w tym "Papa Mobile" zrekonstruowany samochód, którym przemieszczał się podczas swojej pielgrzymki po kraju papież - Jan Paweł II).  Jest tu między innymi pierwszy samochód ciężarowy wyprodukowany w Starachowicach - star 20. Muzeum prezentuje także bogate zbiory paleontologiczne, między innymi tropy dinozaurów z okresu jurajskiego. Obejrzeć tu można jedną z największych na świecie maszyn parowych, która trafiła do Starachowic z Powszechnej Wystawy Przemysłowej w Paryżu w 1889 roku.

8. Brody. Monumentalny, kamienny przelew z dawnej zapory na rzece Kamiennej.

9. Nietulisko Fabryczne. Klasycystyczne ruiny walcowni zbudowanej w latach 1834-45. Ich największą atrakcją jest doskonale zachowany układ systemu nawadniającego byłej fabryki. Wokół atrakcyjne tereny rekreacyjne.

Trasa 3 Świętokrzyskim Szlakiem Literackim:
Skarżysko-Kamienna -Suchedniów - Oblęgorek - Strawczyn -Kielce -Domaszowice -Leszczyny -Ciekoty -Święta Katarzyna -Bieliny

Długość: około 120km

Świętokrzyski Szlak Literacki podzielony na trzy pętle: Ponidziańską, Sandomiersko-Ostrowiecką i Kielecką. Obiekty zlokalizowane wzdłuż trasy pozwalają poznać życie i twórczość wielu polskich pisarzy i poetów. Stefan Żeromski, Henryk Sienkiewicz, Mikołaj Rej, Witold Gombrowicz, Stanisław Młodożeniec, Jan Długosz czy Wincenty Kadłubek, to min. osoby związane z naszym regionem.

1. Ziemia świętokrzyska była i jest inspiracją dla wielu literatów, ponoć skowronki nie śpiewają nigdzie indziej tak jak na Ponidziu, twierdził Adolf Dygasiński, zachwycając się nimi w swoich utworach. Puszcza Jodłowa była szczególnie bliska sercu Stefana Żeromskiego, a biesy, czarownice, rusałki nawiedzały Józefa Ozgę - Michalskiego niemal co noc. Dziś można odwiedzić miejsca narodzin i pobytu poszczególnych twórców, a także te o których czytamy w ich utworach.

2. Oblęgorek. Muzeum Henryka Sienkiewicza znajdujące się w dworku, który pisarz otrzymał od społeczeństwa z okazji 25-lecia pracy twórczej.

3. Strawczyn. tu przyszedł na świat Stefan Żeromski, tu też w kościele odbył się jego chrzest, co potwierdza zachowana metryka chrztu. Data podana w dokumentach to 1 listopada 1864 roku, sam Żeromski do końca życia jako swoją datę urodzin podawał 14 października tegoż roku. Biografowie domyślają się, że ojciec Stefana, Wincenty zapisując jego narodziny w listopadzie chciał w przyszłości odwlec jego pobór do wojska. Miejsce urodzenia Stefana Żeromskiego, upamiętnia głaz stojący niedaleko strawczyńskiego dworu w którym mieszkali Żeromscy.

4. Kielce. Miejsce związane z życiem i twórczością między innymi: Bolesława Prusa,
Edmunda Niziurskiego, Adolfa Dygasińskiego i Stefana Żeromskiego, którego muzeum znajduje się w budynku dawnej szkoły, do której uczęszczał przyszły pisarz. Aleksander Głowacki znany jako Bolesław Prus w czasie wybuchu powstania styczniowego Prus uczęszczał do gimnazjum w Kielcach, które natychmiast porzucił na rzecz walk przeciw caratowi. Edmund Niziurski urodził się 10 lipca 1925 roku w Kielcach.

5. Domaszowice. Walery Przyborowski urodził się w 1845 roku w sąsiadujących z Kielcami Domaszowicach (Gmina Masłów). Był znanym powstańcem styczniowym, publicystą, dziennikarzem, historykiem, pisarzem. Bardzo często wracał do tematyki powstania styczniowego. Pod pseudonimem Zygmunta Lucjana Sulimy wydał "Pamiętnik powstańca z 1863 roku" oraz "Wspomnienia ułana z 1863 roku". Pisał także wielotomowe dzieła historyczne na ten temat. Na Kielecczyźnie umieszczał także akcję swoich utworów literackich.

6. Leszczyny. W kościele znajduje się pamiątkowa tablica poświęcona rodzicom Stefana Żeromskiego, którzy zostali pochowani na miejscowym cmentarzu, gdzie turyści znajdą także kamienne epitafium. Matka pisarza - Józefa z Katerlów Żeromska zmarła w Ciekotach 16 sierpnia 1879 roku, od najmłodszych lat chorowała na płuca. Ojciec Wincenty chorował na astmę i serce, zmarł 22 września 1883 roku.

7. Św. Katarzyna. Znajduje się tu murowana kapliczka z wyrytym na ścianie podpisem młodego Stefana Żeromskiego.

8. Bieliny. Mieszkał tu i tworzył poeta Józef Ozga - Michalski, autor między innymi „Legend Świętokrzyskich” pisanych gwarą.

Turystyka aktywna - najnowsze wpisy na BLOGU:

Szlak miejski po Kielcach

Szlak miejski po Kielcach uwzględniający obiekty różnych wyznań. Szlak Miejski (koloru czerwonego) wytyczono z inicjatywy Turystycznego Związku Gmin Świętokrzyskich. Szlak oznaczono za pomocą prostokątnych znaków o wymiarach 9×15 cm składających się z trzech pasków, dwóch białych i środkowego czerwonego, oraz strzałek wskazujących kierunek wędrówki. W miejscach atrakcyjnych krajoznawczo umieszczono okrągłe kółka. Na trasie szlaku występują
W Polsce ustalone jest oznaczanie szlaku pieszego za pomocą trzech przylegających do siebie poziomych pasków, umieszczanych na drzewach, murach, skałach itp. Dwa zewnętrzne paski są barwy białej, natomiast środkowy jest wypełniony dowolną inną niż biała (np. czarną, czerwoną, niebieską, zieloną czy żółtą farbą). Podstawowy znak ma wymiary 9×15 cm. Znaki powinny być umieszczone w taki
TOP